Eliminar o óxido con coca cola, vinagre e zume de limón

Para facer o  experimento necesitamos tres vasos, tres porcas  oxidadas, vinagre, zume de limón e coca cola.

No primeiro vaso colocamos un pouco de coca cola. No segundo vaso colocamos a mesma cantidade de vinagre e, por último, colocamos zume de limón no terceiro vaso. É importante que os tres vasos conteñan a mesma cantidade. Logo deixamos caer unha porca en cada vaso e esperamos unhas cinco horas. Transcorrido ese tempo sacamos as porcas dos vasos.

Resultados

A coca cola quitou unha cantidade moi pequena de óxido No mesmo tempo, o zume de limón quitou unha cantidade moito maior de óxido. O vinagre logrou quitar case todo o óxido da superficie da porca. 

Explicación 

Pódese eliminar o óxido das porcas cunha disolución aceda. O vinagre contén acedo  acético e o zume de limón contén acedo  cítrico. A coca cola é unha bebida aceda (contén acedo  fosfórico) pero os resultados achegados polo noso experimento permítennos afirmar que é mellor utilizar vinagre ou zume de limón para quitar o óxido das porcas.

Dependendo da cantidade e da concentración do ácido tardaremos máis ou menos tempo en eliminar o óxido da superficie do metal. Cun ácido concentrado podemos danar a peza metálica.

Un óso de goma

Para facer o noso experimento necesitamos un óso pequeno, un bote de cristal con tapadeira e vinagre. Metemos o óso no bote e cubrímolo con vinagre. Pasados algúns minutos vemos unhas burbullas na superficie do óso.

Temos que esperar unha semana (depende do tamaño do óso) para completar o experimento. E recoméndase cambiar o vinagre con frecuencia (cada dous días)

Transcorrido o tempo necesario sacamos o óso do bote e vemos que ten unha consistencia  gomosa.

Explicación

O carbonato  cálcico do óso reacciona co ácido  acético do vinagre formando  acetato de calcio que se disolve na auga. O óso sen o calcio perde a rixidez característica e adquire unha consistencia  gomosa.

Cómo facer queixo caseiro

Para facer o  experimento deixamos caer un pouco de vinagre nun vaso con leite quente. Logo removemos cunha culler e deixamos en repouso. Transcorridas un par de horas vemos que uns grumos brancos precipitan no fondo do vaso. Con axuda doutro vaso e un pano podemos filtrar a mestura e separar os grumos do líquido. Nunha semana a masa branca sécase completamente e endurécese. 

Explicación 

A  caseína é unha proteína que se atopa no leite. Nun medio ácido prodúcese unha reacción química e a  caseína do leite precipita. Engadindo ao leite un pouco de vinagre, que contén acedo  acético, podemos lograr a precipitación da  caseína.

Os fabricantes de queixo utilizan callo animal, callo vexetal, bacterias,  fermentos e mofos para separar a  caseína do leite do soro líquido. As proteínas  aglutínanse  formando unha masa callada que é a base da fabricación do queixo.

Capilaridade nas plantas

Para realizar o noso experimento necesitamos un vaso con auga,  colorante vermello e un  apio con algunhas follas.

Procedemento

Botamos un pouco de auga no vaso cunhas pingas do  colorante. Con medio vaso de auga é suficiente

Cortamos a parte inferior do talo e logo metémolo no vaso.

Esperamos unhas 24 horas

Transcorrido ese tempo vemos que as follas do  apio tínguense de cor vermella. Se practicamos un corte na parte superior do  apio veremos uns puntos vermellos na zona de corte.

Explicación

As plantas absorben auga e outras substancias do chan a través da raíz. Ditas substancias son transportadas ata as follas por uns vasos condutores por capilaridade.

A capilaridade é un fenómeno físico que permite a un líquido ascender por un  tubiño moi fino ata unha certa altura. Cando o líquido sobe polo  tubiño é debido a que as forzas de adhesión das moléculas do líquido coas paredes do  tubito son superiores ás forzas  intermoleculares de cohesión do líquido. A altura que pode lograr o líquido nun capilar está limitada polo propio peso do líquido.

A capilaridade non é o único mecanismo responsable do transporte de auga nas plantas. A  transpiración vexetal na superficie das follas axuda a desprazar a auga e outras substancias polas plantas. 

Agua osixenada e patata

Para facer o experimento necesitamos auga osixenada, un anaco de pataca crúa, unha botella pequena e unha caixa de mistos.

Vertemos auga osixenada na botella de cristal e logo botamos uns anacos de pataca crúa. Inmediatamente  se forman  unhas burbullas na superficie da pataca.

Despois de botar os anacos de pataca poñemos o tapón na botella e esperamos un intre para que se acumule o gas. Se pasados uns minutos metemos un misto aceso na botella vemos que se aviva a chama.

Explicación

Un catalizador é unha substancia que, mesmo en cantidades moi pequenas, modifica enormemente a velocidade dunha reacción química, sen que ela mesma sufra un cambio químico permanente no proceso. Como un exemplo consideremos a descomposición do  peróxido de hidróxeno (auga osixenada) en auga e osíxeno. En ausencia de catalizador esta reacción realízase moi lentamente. Moitas diferentes substancias son capaces de  catalizar a reacción, entre elas a pataca. A auga osixenada descomponse grazas á  catalasa, unha encima presente na pataca. 

Podemos recoñecer a presenza do osíxeno se metemos na botella un misto e vemos que se aviva a chama (unha atmosfera rica en osíxeno favorece a reacción de combustión).

Efecto Coanda

O efecto  Coanda foi descuberto en 1910 polo enxeñeiro aeronáutico romanés  Henri  Coanda (1886 – 1972).  Coanda descubriu que un fluído tende a seguir o contorno da superficie sobre a que incide (sempre que a  curvatura da superficie sobre a que incide o fluído e o ángulo de incidencia do fluído non sexan moi grandes). Para demostrar o efecto  Coanda podemos deixar caer un chorro de auga sobre a superficie curva dunha culler. O líquido pégase á superficie e sae en dirección oposta.

Outra posibilidade é deixar caer o chorro de auga sobre unha  boliña lixeira (por exemplo de cortiza) atada cun fío. O líquido pégase á superficie e sae en dirección oposta. Polo principio de acción e reacción, a  bolita sairá na outra dirección, cara ao chorro de auga.

Outro

Unha pelota que levita

Para facer o experimento necesitamos unha  pelota lixeira (de cortiza ou de ping-pong) e un secador de pelo. Se acendemos o secador e deixamos a  pelota na parte central da corrente de aire vemos que permanece en repouso sen caer. A  pelota permanece no centro da corrente sen caer pero virando sobre si mesma.

Dependendo do peso da  pelotita quedará suspendida máis preto ou máis lonxe do secador.

Podemos comprobar que ao inclinar un pouco o secador a  pelota non cae e que se achegamos o secador coa  bola a unha parede a  pelota ascenderá.

A explicación do experimento parece moi simple. A corrente de aire ascendente que sae do secador xera unha presión e unha forza que compensa o peso da  bolita. Isto permita que a  bola quede flotando no aire. Agora ben, por que permanece a  bola atrapada no centro da corrente de aire sen saír?    Hai  dúas posibles explicacións:

Primeira explicación:

A velocidade do aire que sae do secador é maior na parte central e menor nos bordos. Fóra da corrente o aire está en repouso. As rexións onde o aire móvese con maior velocidade son de baixa presión e as rexións onde o aire ten menor velocidade son de alta presión (principio de  Bernoulli)

Cando a  pelota desprázase lixeiramente da parte central da corrente xérase unha diferenza de presión (e unha forza neta) que empuxa á  pelotita de regreso ao centro da corrente. Ademais, a diferenza de presión fai que vire a  pelotita.

Segunda explicación

Cando a  pelota se despraza lixeiramente, o aire a gran velocidade que circula pola parte central pégase á superficie da  bola (efecto  Coanda) e desvíase afastándose da corrente central. Polo principio de acción e reacción (ou por conservación do momento lineal) a  bola móvese en sentido contrario ao do aire que desliza pola súa superficie, regresando á parte central da corrente de aire. Ao regresar comeza a virar sobre si mesma.

Un trípode moi resistente.

Para facer o noso experimento necesitamos tres  paus de madeira e tres vasos de plástico.

Pódese lograr un equilibrio moi estable entrelazando os tres  paus da maneira que aparece no vídeo. Os  paus sostéñense reciprocamente de maneira que só están apoiados na mesa por un extremo. O  trípode resultante é estable e pode soportar obxectos pesados.  

Se agora apoiamos o  trípode sobre tres vasos de plástico podemos comprobar que a estrutura pode soportar obxectos pesados (por exemplo unha pila de libros).

Influenza da luz nas plantas

Anticonxelante

Primeira parte

1 Enchemos un dos vasos con auga

2 Noutro vaso poñemos unha disolución concentrada de auga e alcol.

3 E no terceiro vaso poñemos unha disolución concentrada de auga e sal.

4 Logo metemos os tres vasos no conxelador e esperamos unha hora.

Sacamos os tres vasos do conxelador e vemos que o vaso con auga está conxelado, o vaso con auga e sal está parcialmente conxelado e o vaso con auga e alcol permanece en estado líquido.

Segunda parte

1 Enchemos un dos vasos con auga

2 Noutro vaso poñemos auga e unhas pingas de alcol.

3 E no terceiro vaso poñemos unha mestura concentrada de auga e alcol.

4 Logo metemos os tres vasos no conxelador e esperamos unha hora.

Sacamos os tres vasos do conxelador e vemos que o vaso con auga está conxelado, o vaso coa mestura diluída de auga e alcol está parcialmente conxelado e o vaso coa mestura concentrada de auga e alcol permanece en estado líquido.

Explicación

Ao mesturar sal ou alcol con auga prodúcese un descenso da temperatura de fusión. Coñécese como descenso  crioscópico á diminución que experimenta a temperatura de fusión dunha disolución respecto a a temperatura de fusión da auga pura (0 º C).

Na primeira parte do experimento vemos que a auga non se conxela ao engadir sal ou alcol. Con axuda dun termómetro podemos ver que a mestura permanece en estado líquido por baixo dos 0º C.

Por outra banda, a magnitude do descenso  crioscópico (o descenso da temperatura de fusión) depende da concentración da disolución.

Na segunda parte do experimento vemos que a mestura concentrada permanece en estado líquido pero a mestura diluída está parcialmente conxelada.

Mezclar leite con coca cola

Para facer  o noso experimento deixamos caer un pouco de leite nun vaso con coca cola. Despois dunhas horas vemos que unha substancia se precipita no fondo do vaso.

Explicación
A  caseína é unha  proteina que se atopa no leite. Nun medio ácido prodúcese unha reacción química e a  caseína precipita. Engadindo ó leite coca cola que contén ácido   fosfórico podemos lograr que precipite o leite ao fondo do vaso. Na parte superior do vaso queda un líquido transparente.

Cáusticas con coca cola

Para facer o noso experimento necesitamos unha copa con coca cola, luz do sol ou luz artificial.

As  cáusticas son concentracións dos raios de luz reflectidos ou  refractados por unha superficie curva ou obxecto.

Unha forma sinxela de observar  cáusticas é interceptar os raios de sol cunha copa con coca cola.

Cando a luz do sol atravesa a copa con coca cola se  refracta (cambia a dirección de propagación dos raios) e produce unha sombra e unha concentración de luz (a  cáustica). 

Movendo a copa pódense obter unhas imaxes moi curiosas.

O diablillo de Descartes

 Ver o ludión con luvas de latex

Para facer o noso experimento necesitamos auga, un  tubiño pequeno de cristal (por exemplo un frasco de mostra de perfume) e unha  probeta ou un vaso de tubo.

En primeiro lugar enchemos de auga a  probeta e logo botamos algo de auga no  tubiño de cristal. Colocamos o  tubiño boca a baixo na  probeta procurando que quede flotando case enteiramente afundido. Se logo aplicamos a palma da man á boca da  probeta e exercemos presión o  tubiño afundirase e ao retirar a man o  tubito regresará á superficie.

Explicación

Ao colocar a palma da man sobre a boca da  probeta incrementamos a presión que, polo Principio de  Pascal, transmítese pola auga a todos os puntos do fluído. A auga é  incompresible pero o aire atrapado no  tubiño se se pode comprimir. Por tanto, co incremento de presión diminúe o volume do aire atrapado no  tubiño, entra máis auga e aumenta o peso. Finalmente o  tubiño afúndese.

Se retiramos a palma da man diminúe a presión e o aire atrapado no interior do  tubiño recupera o seu volume orixinal desaloxando algo de auga do  tubiño. Agora diminúe o peso e o  tubiño regresa á superficie.

Minisubmarinos para nenos

O noso  mini submarino consta dunha porca e tres globos pequenos.

En primeiro lugar deixamos caer a porca cos globos nunha botella de plástico con auga. Para que o submarino funcione correctamente é necesario que os globos e a porca queden flotando na superficie da auga pero practicamente mergullados. Finalmente ponse o tapón da botella.

Cando apertamos a botella obsérvase que os globos se afunden ata chegar ao fondo. Se deixamos de apertar a botella os globos ascenden á superficie.

Explicación

Os principios de  Pascal e de  Arquímedes permítennos explicar o experimento:

Principio de  Pascal: un aumento de presión nun punto calquera dun fluído encerrado transmítese a todos os puntos do mesmo.

Principio de  Arquímedes: todo corpo mergullado nun fluído experimenta un empuxe vertical ascendente que é igual ao peso do fluído desaloxado.

Antes de presionar a botella, os globos e a porca flotan debido a que o seu peso queda contrarrestado pola forza de empuxe exercida pola auga. Ao apertar a botella a presión transmítese á parte inferior dos globos e entra auga no interior, polo que se produce un aumento do peso e os globos afúndense. Ao deixar de apertar a botella diminúe a presión, a auga sae dos globos que perden peso e ascenden á superficie.

Para variar o seu peso e modificar a  flotabilidad, os submarinos están equipados con tanques de lastre que poden encherse con auga tomada do exterior ou aire a presión. Para mergullarse os submarinos abren os tanques de lastre que se enchen completamente de auga. Para emerxer énchense os tanques con aire a presión que despraza a auga.

Fantasma atrapado nunha botella

Para facer o  experimento necesitamos unha botella de plástico con auga, unha luva de látex, tesoiras,  rotulador permanente e unha  arandela metálica do tamaño dos dedos da luva.

Recortamos un dos dedos da nosa luva, decoramos o dedo co  rotulador  e logo metemos a  arandela metálica  na parte inferior. Pódese substituír a  arandela por outro  contrapeso.

Logo metemos o dedo na botella de plástico chea de auga. Para que o experimento funcione correctamente é necesario que quede algo de aire atrapado no dedo e que flote na auga pero practicamente mergullado. Finalmente tápase a botella co tapón.

Cando apertamos a botella obsérvase que o dedo se afunde ata chegar ao fondo. Se deixamos de apertar a botella o dedo ascende á superficie.

Explicación

Antes de presionar a botella, o dedo co peso flota debido a que o seu peso queda contrarrestado pola forza de empuxe exercida pola auga (principio de  Arquímedes). Ao apertar a botella comprímese o aire atrapado na parte superior da botella e no interior do dedo. Entra auga no interior do dedo, polo que se produce un aumento do peso e o dedo afúndese. Ao deixar de apertar a botella a auga sae do dedo que perde peso e ascende á superficie.

Para variar o seu peso e modificar a  flotabilidad, os submarinos están equipados con tanques de lastre que poden encherse con auga tomada do exterior ou aire a presión. Para mergullarse os submarinos abren os tanques de lastre que se enchen completamente de auga. Para emerxer énchense os tanques con aire a presión que despraza a auga.

Principio de Bernoulli

Porcentaxe de osíxeno no aire

Para facer o experimento necesitamos un vaso, un prato, lá de aceiro e auga.

En primeiro lugar metemos un anaco de la de aceiro no vaso. Logo enchemos con auga o prato e colocamos o vaso coa la de aceiro boca abaixo sobre o prato con auga.

Se esperamos unhas horas vemos que a la de aceiro cambia de cor e o nivel de auga no interior do vaso sobe uns centímetros.

Explicación

A lá de aceiro en contacto coa auga e co osíxeno do aire oxídase. Esta reacción química consome o osíxeno do aire atrapado no interior do vaso, por tanto, diminúe a presión interna. A presión externa superior fai que entre auga no vaso.

Se medimos cunha regra podemos ver que ao subir o nivel da auga o volume de aire atrapado no interior do vaso diminuíu, aproximadamente, nun 20 %. Esta é a porcentaxe de osíxeno no aire.

Leis dos gases con materiales caseros

Máquina de ondas

 Ver ficha

Un airbag caseiro

Estalactitas e estalagmitas caseiras

Atrapado na area

Pompas de xabón electrizadas

Lámpada de lava caseira

Para realizar o experimento necesitamos auga, aceite,  colorante, un vaso longo e unhas pastillas  efervescentes. No vaso poñemos auga e aceite na proporción 1:3 (aproximadamente). Logo engadimos o  colorante (por exemplo unhas pingas de tinta). Por último, deixamos caer un par de pastillas  efervescentes. Inmediatamente prodúcese un desprendemento de gases e unhas burbullas que ascenden e descenden no interior do aceite.

Explicación

A pastilla  efervescente disólvese en auga desprendendo dióxido de carbono.

As burbullas do gas ascenden arrastrando auga á superficie do aceite. Alí despréndese o gas e a auga, máis densa que o aceite, descende. O proceso repítese e prodúcese un movemento ascendente e descendente no interior o aceite.

Inflar un globo con levadura e azucre

Volcán submarino

Ler explicación

Flotar o no flotar . . . Esa é a cuestión

Ler a explicación

Vibracion e ondas nunha copa

A carta incombustible

Refracción e lápis quebrado.

Ver en outro vídeo con máis explicacións

Para realizar o noso experimento necesitamos un vaso, auga, aceite Johnson, alcol e un  pauciño.

En primeiro lugar enchemos medio vaso con auga e logo metemos o  pauciño. Ao desprazar o  pauciño parece romper.

Logo repetimos o experimento deixando sobre a auga unha capa de aceite Johnson e outra capa de alcol. Os resultado son parecidos.

O aceite Johnson impide que a auga e o alcol se mesturen. O alcol déixase caer con coidado polas paredes do vaso para impedir que entre en contacto coa auga.

Explicación

A auga é máis densa e permanece no fondo do vaso. O aceite é menos denso e flota sobre a auga sen mesturarse (son líquidos  inmiscibles). O alcol é o menos denso dos tres líquidos e permanece sobre o aceite sen mesturarse,

A luz desvíase ao cambiar de medio ( refracción da luz) e por ese motivo o  pauciño parece crebado. A  refracción prodúcese se a luz incide  oblicuamente sobre a superficie de separación dos dous medios e orixínase polo cambio de velocidade de propagación da luz ao pasar dun medio a outro (por exemplo da auga ao aire).